Banner

Herken of je dak asbest bevat

Asbest in je dak: hoe herken je het en wat kun je doen?

Bij woningen die ouder zijn dan 30 jaar, is de kans groot dat er asbest verwerkt zit in het dak. In dit artikel bekijken we hoe je er zelf achterkomt of jouw woning een asbest dak heeft. Hoe je het herkent, waar je moet kijken en uiteraard hoe je asbest op de juiste manier verwijdert.

Welke daken bevatten asbest?

Het is goed om te weten dat vooral daken die vóór 1994 geplaatst zijn, de kans hebben om asbest te bevatten. Asbest was namelijk zeer populair in de woningbouw voordat de gezondheidsrisico’s bekend werden. Tot ongeveer 1998 werden asbesthoudende materialen veelvuldig gebruikt voor daken. In 1998 trad het verbod in België in werking, met een overgangsfase tot 2001. In Nederland werd het gebruik van asbest al in 1993 verboden.

Welke soorten asbest zijn er?

Er zijn diverse asbesthoudende materialen die gebruikt zijn voor daken en isolatie. Asbest zelf is echter onder te verdelen in twee varianten, namelijk:

1. Hechtgebonden asbest

Hechtgebonden of vast asbest is asbest dat is verwerkt met een bindmiddel. Hieronder vallen asbest golfplaten en asbest leien

2. Niet-hechtgebonden asbest:

Niet-hechtgebonden asbest of los asbest is asbest dat is verwerkt met een bindmiddel. Hieronder vallen asbest golfplaten en asbest leien

Hoewel los asbest meer risico’s met zich meebrengt, is hechtgebonden asbest niet onschuldig. Met name verouderde, verweerde en beschadigde vaste asbest is gevaarlijk, wat ook wel semi-hechtgebonden asbest wordt genoemd. Door veroudering komen eerder vezels vrij en er moet dus extra voorzichtig mee worden omgegaan. Dit is de asbest die het meest wordt gevonden in oudere daken.

Hoe herken je een asbest dak?

Het is helaas onmogelijk om asbest met het blote oog te herkennen en om zekerheid te krijgen dient het materiaal te worden onderzocht door een laboratorium. Voor daken wordt meestal eerst een asbestinventaris gemaakt, zodat het duidelijk is waar en hoeveel asbest een dak (mogelijk) bevat. Er zijn wel herkenningspunten, denk aan:

  • een grijze (cementachtige) kleur. Er bestaan echter ook rode en roze asbest materialen

  • een markering, AT, NF en CAF duiden vaak op asbest

    verwering, mosvorming

  • wit uitgeslagen plekken in asbestcement

  • de structuur, een wafelstructuur of honingraat

  • afgebrokkelde randen en zichtbare vezels

Wat zijn de risico’s van een asbest dak?

Asbest is zeer gevaarlijk voor de gezondheid, bij het inademen van asbestvezels. Hoewel hechtgebonden asbest minder gevaarlijk is, geldt dit niet voor daken die verouderd, verweerd of beschadigd zijn. In dat geval komen er namelijk ook veel asbestvezels vrij. Het inademen van deze vezels is kankerverwekkend en met name bij het verwijderen van asbest daken is het belangrijk om voldoende voorzorgsmaatregelen te nemen of een expert in te schakelen. Zo kan het asbest dak worden verwijderd zonder dat er vezels vrijkomen.

Vezelverspreiding moet zoveel mogelijk worden voorkomen, zodat je jezelf én anderen niet worden blootgesteld aan het inademen ervan. Ontmossen is bijvoorbeeld verboden, ook voor het plaatsen van zonnepanelen op een asbest dak, aangezien er dan veel asbestvezels vrijkomen

Hoe verwijder je asbest in je dak?

Er zijn twee opties:

  1. het zelf verwijderen van asbest (niet altijd mogelijk en toegestaan)

  2. het laten verwijderen van asbest door een professionele dakwerker

De regels omtrent het zelf verwijderen van asbest zijn echter zeer beperkt, wat sowieso niet mogelijk is voor daken die groter zijn dan 35 m2. Je dient strikte richtlijnen te volgen voor het verwijderen en het afvoeren van asbest uit je dak naar een recyclagepark.

Als je een professional inschakelt, zullen zij het asbest tevens wegvoeren. De kosten variëren per dak, de bereikbaarheid, de hoeveelheid asbest en overige factoren. Een professionele dakwerker kan ook informatie verstrekken over premies voor het vervangen van een asbest dak.

Encapsulatie vs. volledige verwijdering vs. overkappen

Een gespecialiseerde dakwerker beschikt over meerdere methodes om asbest uit het dak te verwijderen en het asbest dak te vervangen, waaronder:

1. Encapsulatie

Het binden/fixeren van de asbestvezels, zodat ze niet in de lucht terecht kunnen komen. Enkel geschikt voor asbest daken die niet beschadigd zijn

2. Volledige verwijdering

Het volledig verwijderen (en afvoeren) van alle asbesthoudende materialen (de enige permanente oplossing)

3. Overkappen

Het verpakken van asbest (waaronder golfplaten en gevelplaten), waarbij het asbest dus wel aanwezig blijft en later alsnog gesaneerd moet worden

Mag je een asbest dak laten liggen?

Als een asbest dak risico’s vormt voor de omgeving, is het verboden om een asbest dak te laten liggen. Als woningeigenaar ben je verplicht om dit te laten verwijderen, waarbij tijdelijke oplossingen enkel toegestaan zijn om urgente risico’s te vermijden. Enkel in afwachting van verwijdering én mits dit het verwijderen niet bemoeilijkt. Daken die asbest bevatten moeten echter allemaal tegen 2034 of 2040 verwijderd zijn, afhankelijk van de staat en het bereik.

Waar zit asbest in een dak?

Asbest kan op meerdere plekken voorkomen in een dak en een asbest dak herkennen is niet eenvoudig, aangezien asbest lang niet altijd zichtbaar is. Dit zijn echter veel voorkomende materialen waarbij je asbest in het dak kan tegenkomen:

  1. golfplaten: zichtbare (blauwe) vezels op plekken waar de plaat gebroken is, evenals mosvorming en een zichtbare structuur. Veel golfplaten bevatten een merkteken dat aangeeft of de plaat wel of niet asbesthoudend is

  2. cementplaten: het is mogelijk dat asbest vermengd is met het cement, om dakplaten te maken

  3. leien: zoek naar het merkteken achter op de lei, vooral bij kleinere formaten leien is de kans op asbest groter

  4. dakpannen: let op de zogenaamde asbestbloemen (witte plekken)

  5. dakbeschot: grijze, harde platen onder de dakpannen of asbest leien, vaak met een vezelachtige structuur